Muzeum Historii Bydgoszczy urządzone zostanie w Spichrzach nad Brdą – symbolu naszego miasta, stojącego w ścisłym centrum Bydgoszczy, przy nabrzeżu rzeki Brdy i zacumowanej Barki Lemara, w sąsiedztwie amfiteatru i Rybiego Rynku. W tych zabytkowych, ikonicznych budynkach już od kilku dekad organizowane są wystawy traktujące o dziejach Bydgoszczy. Przy ul. Grodzkiej ulokowany jest m.in. Dział Historii Muzeum Okręgowego z unikatową kolekcją pamiątek bydgoskich, rzemiosła artystycznego, fotografii, archiwaliów, broni i militariów oraz falerystyki, a także inne działy muzealne. Muzeum Historii Bydgoszczy ma być miejscem ukazującym wielowiekowe dzieje naszego miasta, które w kwietniu obchodzi 680. rocznicę nadania Bydgoszczy praw miejskich. W budynkach z numerami 7-11 obecnie znajdują się pomieszczenia biurowe, magazynowe i wystawiennicze oraz służące do obsługi zwiedzających.

Nowe funkcje muzealnych przestrzeni

Muzeum planuje umieścić  większość zgromadzonych w spichrzach zabytków w innej, dogodniejszej hali magazynowej, a pozyskaną w ten sposób przestrzeń wykorzystać na rosnące potrzeby wystawienniczo-edukacyjne. Muzeum planuje znaczne poszerzenie prowadzonej działalności historycznej i kulturalnej. Powstanie interaktywna ekspozycja stała poświęcona bogatej historii miasta i jego mieszkańców od czasów najdawniejszych po współczesność, na której pokażemy oryginalne zabytki, pamiątki bydgoskie ze zbiorów Muzeum Okręgowego. Obok wystawy historycznej zaistnieje stały pokaz etnograficzny dotyczący kultury ludowej Kujaw, Pałuk, Krajny i Borów Tucholskich. Nowa przestrzeń zyska sale edukacyjne i wystawiennicze. W znacznie rozbudowanej ofercie naukowo-edukacyjnej znajdą się m.in. konferencje, wykłady, spotkania, spacery historyczne, warsztaty, różnorodne eventy dotyczące naszego miasta i (nie)znanych Bydgoszczan. Będą prowadzone badania naukowe i wydawane publikacje oscylujące wokół tematyki bydgoskiej.

Muzeum Historii Bydgoszczy ma stać się miejscem otwartym dla mieszkańców miasta i gości, ludzi zainteresowanych historią lokalną oraz naukowców, a także przestrzenią do wielowymiarowej współpracy, partycypacji z miejskimi instytucjami, szkołami, uczelniami czy stowarzyszeniami. Nowoczesna strefa publiczna będzie w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnościami, a ciekawa oferta instytucji realizowana w przyjaznym otoczeniu, pomoże w podniesieniu dobrostanu psychicznego i emocjonalnego odbiorców. Powstanie miejsce, w którym w sposób profesjonalny, na bazie oryginalnych artefaktów, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy zajmie się dziejami miasta, pielęgnowaniem tożsamości kulturowej i dziedzictwa regionalnego oraz gromadzeniem i dbałością o zabytki bydgoskie.

Po koncepcji czas na projekt

W tym roku ma powstać niezbędna dokumentacja projektowo-kosztorysowa. Trwa przetarg na jej opracowanie. Projektanci muszą przede wszystkim uwzględnić między innymi:

• remont obejmujący wymianę kanalizacji, wentylacji, elektryki, centralnego ogrzewania, oświetlenia, belek i stolarki okiennej, dostosowanie kompleksu do celów muzealnych,
• klimatyzację, monitoring, wi-fi,
• wyposażenie pomieszczeń,
• podświetlenie budynków po zmroku.

Budynek z nr 7 będzie przeznaczony przede wszystkim na pomieszczenia biurowo-magazynowe. Środkowy spichrz z nr 9 ma pełnić rolę wystawienniczo-edukacyjną. Obiekt z nr 11 pomieści strefę wejściową, przestrzenie wystawiennicze i edukacyjne (m.in. stała wystawa historyczna „Bydgoszcz jedyne miasto. Dzieje-ludzie-opowieść”).

Po podpisaniu umowy prace nad projektem zajmą około pół roku. Gotowa dokumentacja ułatwi też starania o zewnętrzne fundusze na realizację niezbędnych prac konserwatorsko-budowlanych do stworzenia Muzeum Historii Bydgoszczy.

W tym roku Miasto wesprze funkcjonowanie Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy kwotą ponad 14 mln zł. Środki te pomogą m.in. przygotować dokumentację, która jest jednym ze strategicznych założeń placówki. Ponadto Muzeum Okręgowe w bieżącym roku planuje zrealizować 41 wystaw, w tym:

• kontynuację 14 wystaw stałych
• prezentację ekspozycji stałej (Mennica bydgoska) oraz 17 nowych wystaw czasowych (np. Od bydgoskiej Zachęty do Salonów Bydgoskich. Życie i środowisko artystyczne Bydgoszczy w latach)
• 3 ekspozycje poza swoją siedzibą.

Trochę historii

W Spichrzach nad Brdą przy ul. Grodzkiej mieści się oddział Muzeum Okręgowego, który zajmuje się historią Bydgoszczy i regionu. Pierwotnie spichrze stanowiły zespół pięciu budynków o konstrukcji szachulcowej, datowanych na przełom XVIII i XIX w. i pełniły funkcję magazynów zbożowych. Spichrze usytuowane nad brzegiem Brdy, w ścisłym centrum miasta, były kluczowymi obiektami dla obsługi portu. Przechowywane tutaj zboże przeładowywano na barki i transportowano do Gdańska. Między innymi od zasobności spichrzy i handlu zbożem zależał dobrobyt Bydgoszczy. W lutym 1960 r. dwa skrajne spichrze spłonęły w ogromnym pożarze. Po dokonaniu koniecznych prac adaptacyjnych. zakończonych w 1964 r., dwa spichrze o numerach 9 i 11 zostały przeznaczone na cele muzealno-wystawiennicze, a w trzecim (nr 7) ulokowano siedzibę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Przedsiębiorstwo Imprez Artystycznych Estrada. Po gruntownym remoncie budynku nr 7 przeprowadzonym w latach 1993–2002, władze Bydgoszczy przekazały cały zespół spichrzy Muzeum Okręgowemu im. Leona Wyczółkowskiego.  Natomiast dwa pozostałe obiekty poddane pracom remontowym w latach 1998–2006. Obecnie w Spichrzach nad Brdą mieszczą się działy merytoryczne: Dział Historii, Dział Etnografii, Dział Muzyczny i Dział Grafiki. Prezentowane są tutaj ekspozycje historyczne z wystawą stałą „Od Starego Rynku do placu Wolności. Spacer ulicami międzywojennej Bydgoszczy” na czele.